Çanakkale

🍴 Yöresel Notlar

Eski adı ile Ayatodori olan Zeytinliköy, yemyeşil zeytin manzaraları, tepelere tırmananan Arnavut kaldırımlı daracık sokaklarında şiir gibi geleneksel Rum taş evleri, yollarda yürürken size eşlik eden keçi ve tavukları, kapı önlerini, balkonları, pencere içlerini, duvarları bezeyen renk renk çiçekleri, şirin meydanları, mis gibi kokular ve Rumca sohbetler yükselen tatlı kahveleri, adanın en eskisi olan Agios Georgios kilisesiyle, bizim adada en sevdiğimiz köy oldu.Etrafını sarmış zeytin ağaçlarından ismini alan köy, 16. yy. da Rumlar tarafından kurulmuş. Fiziksel dokusu ve Rum ruhu en güzel korunmuş Zeytinli, sit alanı olarak mimari koruma altında. Son yıllarda Yunanistan'dan köylerine geri dönen Rumların açtığı birçok kafeleri, yaz kış yaşayan 50-60 civarında yerlisi ile adanın en sosyal Rum köyü. Zeytinli'nin Ortodokslar için özel bir anlam ve önemi var. 1940 yılında burada doğmuş 1. Bartholomeos, 300 milyon Ortodoks Hıristiyan'ın ruhani lideri olan köyün gurur kaynağı. 1991 yılında Patrik ilan edilen, okur yazarlığı ile ünlü Bartholomeos'un, köyün kilisenin önündeki park alanında kitap okuyan şekillenmiş bir bronz heykeli var. Patrik senede birkaç kez doğduğu evi ziyarete geliyor. Zeytinliköy'de iken size tavsiyelerimiz: Barba Hristos'un tatlı evinde efsaneleşmiş sakızlı muhallebisi, krem karameli ve çikolatalı tatlısının tadına bakın. Eğer Hristo'nun kendisine denk gelirseniz ve iyi gününde ise harika hikayelerini anlatsın size. Nostos'ta, Sıcak Kahve'de, Mina'da, Arassia'da, Cafe Garaj'da köyün yerlileri ile birlikte sabah kahve ve akşamüzeri frappe ve tatlı keyfi yapın. Gerçekten hepsinin tadı ayrı. Her gün kahvaltı veya akşam yemeği sonrası farklı birisini denemenizi öneriyoruz. Dibek kahvesiyle ünlenmiş Madam Maria'nın kahvesinde, kahvenin yanında da bir Rum geleneği olan antepfıstığı reçelini yudumlayın. Adanın en güzel hikayelerinden birisini bizzat deneyimleyeceğiniz İlissos İmbros Restaurant 'ı Haziran 2023'te deneyimlemiş Eylül Görmüş'ün anlatımı ile okumanızı istedim: *'Hikâyenin ilk cümlesi şu: Elimin dokunduğu masa 130 yaşında, kendisi İskenderiye'den geliyor. Hikâye toplamaya ve karşılaşmalara bayılan ben, dün muazzam bir gece geçirdim. Burası @ilissos_imbros, Gökçeada'nın bence en güzel köyü olan Zeytinliköy'de bir meyhane. Bir yemek yiyip bir tek rakı içelim diye geldiğimiz bu yerde çok umulmadık bir hikayenin ve itinanın içinde buluverdik kendimizi. Bir zaman tüneline girip gözlerimi apansız yüzyıl sonu İskenderiye'sinde açmayı hiç beklemiyordum, ama işte hayat nasıl şaşırtıcı ve tam da bu yüzden çok güzel. Mekanın sahibi Stelyo Bey'den uzun uzun dinledik öyküsünü. İçinde oturup yemek yediğimiz avlu ve yanındaki bina, Stelyo Bey'in dedesinin değirmeniymiş vaktiyle. Yağ sıkımı yapılan değirmenin taşlarından kalanlar ve avludaki kuyu hala duruyor. 70'lere dek aktif kullanılan değirmen, malum olaylardan sonra kapanmış. Yapı bir süre bakkal olarak kullanıldıktan sonra tamamen atıl kalmış. Birkaç sene evvel Stelyo Bey geri dönmüş ve dedesinden kalma bu mekanı yaşatmaya karar vermiş. Şu anda burası Zeytinliköy'ün tek meyhanesi. Ama ne meyhane. Stelyo Bey'in büyük dedesi, 19. yüzyılın sonunda ticaret yapmak için İskenderiye'ye gitmiş, limanda bir küçük mekan açmış. O kafe / birahanenin çok iyi korunmuş eşyaları şimdi Ilissos'ta yaşıyorlar. Fotoğraflardaki saat, masif dolap, işte o mermer masa, duvarlarda gördüğünüz tabelalar -- hepsi bir asırdan yaşlı, hepsi İskenderiye'den geliyorlar. Stelyo Bey avluyu onarırken çimento yerine Romalıların yüzlerce yıl kullandığı geleneksel Horasan harcını kullanmış; anlayacağınız mekanın her yeri ilmek ilmek, büyük bir özenle örülmüş, yılların ve yolların sonu buraya varmış. Yediğimiz yemekler muhteşemdi, özellikle Rum usulü musakka, sıcak fava ve kuskuslu enginarı bir daha hiç unutmam. O kadim avluda oturup olağanüstü şeyler yemek, bu hikayeyi dinlemek, Durrell'in İskenderiye Dörtlüsü'nü okuduğumdan beri zihnimde yaşayan o büyülü şehirden gelmiş eşyalarla göz göze gelmek, onlara dokunmak... Ne diyeyim bilmiyorum. Ne gece, ne sürpriz, bu bana ne güzel bir hediye. Lütfen adaya gelirseniz Ilissos'ta bir akşam geçirmeden dönmeyin. Bana teşekkür edeceğinize eminim. '* Son Vapur'da mutlaka bir akşam yemeği yiyin. Son Vapur restoranın lezzetleri gerçekten adanın en rafine lezzetleri. Enginarı, patlıcanı, deniz börülcesi, bakla fava gibi tazecik mezelerin, sıcak ot tabağı, balık simidi, mantar kavurma, beğendili ahtapot, asma yaprağında keçi peyniri gibi ara sıcakların pazı sarma levrek, fener kavurma, kekikli ada oğlağı gibi nefis balık ve etlerin hepsinde Son Vapur'a özgü dokunuşlar var. Ayrıca Mina'da ev yapımı pizza, tatlılar yiyebilir, kahvaltı yapabilir, reçellerinden alabilirsiniz. Köyün girişinde yeni açılan Parea'da ve Gökçeada'dan köye çıkmadan önceki ayırımda yer alan Keçi'de adanın meze ve deniz ürünlerini yiyebilirsiniz. Zeytinliköy'de ve adada konaklama için en güzel adreslerin başında Son Vapur Otel geliyor. 2001'de İstanbul Ortaköy'de Son Vapur'un kapılarını misafirlerine açmış Arek, ardından İstiklal'de Rumeli Han'a demirliyor, sonra da dümeni Ada'ya çevirip önce Kaleköy, sonra Eski Bademli derken Zeytinliköy'de hem otel hem de restoranı Tepeköy'de de meyhaneyi demirliyor. Böylece İmroz'un havasından, suyundan, rüzgarından, kültüründen, insanlarından gücünü alan Son Vapur, bir gezgin gemici gibi, yıllar içerisinde adanın her köşesini lezzetlendirip şenlendirmiş. Hiçbir zaman sadece bir otel veya restoran olmamış zaten, yemeği, müziği, sohbetleriyle Ada kültürünün ve yolculuklarının yaşayan bir temsilcisi adeta. Maksat yer içerken, uyanıp yatarken dostlar edinmek, hafızalarda hikayeler ve anılar biriktirmek. 2014'den beri Cunda'da da bir Son Vapur oteli ve restoranı var. Ama bana sorarsanız Arek tam bir Gökçeada gönüllüsü ve aşığı. Figen Durusel ile birlikte 2018'de Zeytinliköy girişinde daha önce bahçe içinde bir ev olarak inşaa edilmiş binayı restore edip, 5 odalı ev gibi sıcacık, doğal ve huzurlu bir mekana çevirmişler. Son Vapur'un duvarlarında gördüğünüz resimler, çizimler, seramikler, odalardaki zeytin dalı tabloları ve yastıkların hepsi Güzel Sanatlar duayeni Figen Durusel'in elinden çıkma. Sabah erkenden uyanıyoruz horoz sesleriyle. Üst katta 2 numarada kalırsanız eğer denizin oradan gün doğumunu bile izleyebiliyorsunuz. Tertemiz bir havaya uyandıktan sonra, içinde renk renk çiçekler ile bezenmiş bir bahçede, önünde zakkumlar, hayıtlar, zeytinler ufukta meşeler uzanan Arassia tepesinin müthiş manzaralarına nazır, kuşların ve horozların korosu eşliğinde tazecik köy kahvaltısı yapıyorsunuz. Yerel peynir, bal, reçel, muhammara, zeytin, yumurtaya, el yapımı poğaçalar, sigara börekleri eşlik ediyor. Gerçekten dinginlik diz boyu. Son Vapur'dan sonra Zeytinliköy'ün ve adanın başka bir keyifli oteli Zeydalı Otel. Ada kültürünü, tarihini ve mimarisini yansıtan örnek bir otel olan Zeydalı otelin 17 odası, adlarını gizemli mitolojik öykülerin kahramanlarından alıyor, ve içlerinde bu mitolojik öykülerin ipuçlarını barındırıyor. Ayrıca köyde uygun fiyatlı bir alternatif olarak ufak bir ev otel işletmesi olan Yeşil Ev'de konaklayabilirsiniz.), Eski Rum Köyü), Ada Evleri Sergisi, Madamın Özel Dibek Kahvesi, Rum Ortodox Kilisesi, İmroz Şarap Evi, Aya Todori İlk Mektebi, Kilise, Barba (Baba) Hristo Tatlıları, Yeni Bademli Höyük, Asırlık Çınar Ağacı (Bademli), Kilise (Bademli, Tarihi Çınaıraltı (Çınarlı), Kaleköy, Kaleköy Karavan Alanı, Kaleköy Sahil, Kaleköy Plajı, Kaleköy Limanı, Deniz Feneri, Semadirek Adası Seyir Noktası, Günbatını Seyir Terası ve Kale Kalıntıları, Atölye İmroza/El Yapımı Ada Kokulu Sabunlar, Yıldız Koyu Plajı, Gökçeada Deniz Parkı Gökçeada Sualtı Milli Parkı, Tektonik Kayalar, Mavi Koy, Yeşil Koy, Peynir Kayalıkları